Elżbieta Chwalibóg – historia kobiety pozostającej w cieniu Cybulskiego

Poznałam Zbigniewa Cybulskiego w latach 50., gdy wraz z Bogumiłem Kobielą tworzył teatrzyk Bim-Bom. Pracowaliśmy nad przedstawieniami, uczestniczyliśmy w próbach i wspólnie szukaliśmy pomysłów. Jako absolwentka trójmiejskiej Akademii Sztuk Pięknych zaangażowałam się w przygotowanie drugiego programu zespołu. Bobek, jak nazywaliśmy Kobielę, był otwarty i dowcipny, Zbyszek zaś — raczej nieśmiały i często trzymał się z boku. Z czasem zżyliśmy się, a przyjaźń przyszła zupełnie naturalnie.

Spotykaliśmy się nie tylko na próbach. Pracowałam też przy Teatrzyku Rąk i Przedmiotów „Co To”, a po godzinach szyłam spódnice. Zbyszek i Bobek grali w Teatrze Wybrzeże, natomiast wszyscy przesiadywaliśmy w SPATiF-ie. Nasze mieszkanie przypominało raczej sypialnię niż dom: przez około półtora roku dzieliliśmy ciasne lokum przy ulicy Świerczewskiego w Sopocie. Najpierw mieszkali tam Zbyszek i Bobek, a później dołączyłam do nich, wyprowadzając się od ciotki i babci. Pamiętam ten okres jako intensywny czas prób, rozmów i artystycznego rozgardiaszu.

Jedna noc, po której zaczęło się wspólne życie

Nie potrafię wskazać dnia, w którym nasza znajomość przerodziła się w coś więcej. Po jednym z balów studenckich Zbyszek odprowadzał mnie do mieszkania ciotki, gdzie miałam przenocować, lecz rozmowa i spacer tak się przeciągnęły, że tam nie dotarliśmy. Chodziliśmy razem całą noc i — jak później wspominałam — po prostu zostaliśmy parą. Nie składaliśmy wielkich deklaracji: już wcześniej byliśmy sobie bliscy, a wspólne życie w sopockim „kołchozie” sprawiło, że uczucie przyszło niemal niepostrzeżenie.

Później zamieniliśmy mieszkanie z Bobkiem na niewielką kawalerkę w Bramie Straganiarskiej, na gdańskim Głównym Mieście. Otrzymaliśmy ją prawdopodobnie w drugiej połowie 1958 roku. W tym czasie Zbyszek coraz mocniej wkraczał w świat filmu, a jego sława miała wkrótce rozbłysnąć dzięki roli Maćka Chełmickiego w „Popiele i diamencie”. Jednak początki naszej historii kojarzę przede wszystkim z Bim-Bomem: próbami, przyjaźnią i zwyczajnymi wieczorami, które niespodziewanie stały się początkiem miłości.

Najważniejsze fakty z życia Elżbiety Chwalibóg-Cybulskiej

Okres lub temat	Liczby i daty	Szczegóły
Narodziny i wykształcenie	1934 r.	Urodziła się w 1934 r. Ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną; w młodości była też związana ze środowiskiem artystycznym Trójmiasta i absolwentką trójmiejskiej ASP według przytoczonej relacji.
Początek znajomości z Cybulskim	Lata 50.	Poznali się za pośrednictwem Bogumiła Kobieli. Ich relacja zaczęła się od przyjaźni i wspólnej działalności przy teatrzyku Bim-Bom.
Bim-Bom i wspólna praca	Drugi program teatrzyku	Chwalibóg angażowała się w realizację drugiego programu Bim-Bomu. Współpracowała również z Teatrzykiem Rąk i Przedmiotów „Co To”.
Wspólne mieszkanie w Sopocie	Około 1,5 roku; według wspomnienia także „rok, może półtora”	Chwalibóg, Cybulski i Kobiela mieszkali razem w niewielkim lokum przy ul. Świerczewskiego. Początkowo zamieszkiwali je Cybulski i Kobiela, później dołączyła Elżbieta.
Początek związku	Bez ustalonej daty	Uczucie miało rozwinąć się podczas długiego spaceru po balu studenckim. Chwalibóg wspominała, że spacerowali i rozmawiali tak długo, iż nie dotarli do zaplanowanego miejsca.
Przeprowadzka do Gdańska	Prawdopodobnie druga połowa 1958 r.	Para zamieszkała w niewielkim lokum w Bramie Straganiarskiej na Głównym Mieście. Mieszkanie miało zostać przyznane Cybulskiemu w związku z jego działalnością i pozycją wschodzącego aktora.
Ślub	30 sierpnia 1960 r.; Sopot	Ślub cywilny odbył się w sopolskim Urzędzie Stanu Cywilnego. Chwalibóg miała 26 lat, a Cybulski był od niej o 7 lat starszy.
Przygotowania do ślubu	Decyzję o ślubie przekładano kilka razy	Według wspomnień Chwalibóg zdecydowali się na ślub m.in. z powodu ciąży i chęci uniknięcia konfliktu z rodzicami Cybulskiego. Panna młoda założyła sukienkę à la bombka i czółenka przywiezione z festiwalu w Moskwie; włosy upięła w kok.
Wesele	3 dni; Sopot i Chmielno	Po ceremonii goście przeszli przez sopocki Monciak, a dalsza część uroczystości odbyła się w kaszubskiej karczmie Józefinka w Chmielnie. Wesele miało artystyczny, improwizowany charakter i było szeroko opisywane w prasie.
Weselne anegdoty i prezenty	Co najmniej 4 opisane nietypowe podarunki	Wśród prezentów znalazły się m.in. chruściana miotła, maska z odlewem twarzy Bogumiła Kobieli, nocnik z dedykacją oraz żywy prosiak, który uciekł i został złapany przez gości.
Potrawy weselne	Co najmniej 4 wymienione nazwy	Na stołach pojawiły się m.in. „twardzioszek Kobiela”, „plumpuding z aktorów”, „karp po cybulskiemu” oraz „dziennikarskie języki z rusztu”.
Syn	Maciej; urodzony przed śmiercią ojca w 1967 r.	Elżbieta i Zbigniew mieli jednego syna. Maciej próbował swoich sił w aktorstwie; w dorosłości zmagał się z uzależnieniem od alkoholu.
Śmierć Zbigniewa Cybulskiego	8 stycznia 1967 r.; 39 lat	Aktor zginął na wrocławskim dworcu, próbując wskoczyć do odjeżdżającego pociągu. Według przytoczonego artykułu ich syn miał wówczas 6 lat.
Kariera aktorska Elżbiety	Teatr, film i telewizja	Występowała m.in. w filmach „Molo” i „Wśród nocnej ciszy” oraz w serialu „Dom”. Jej dorobek pozostawał mniej obecny w mediach niż kariera męża.
Wywiad Macieja o alkoholu	2015 r.	Maciej mówił publicznie o codziennym piciu i chęci zerwania z nałogiem; wspominał również, że chciałby mieć stałą pracę.
Śmierć Macieja	2016 r.; 48 lat	Według przytoczonych artykułów zmarł z powodu marskości wątroby. Spoczął w rodzinnym grobowcu na warszawskich Włochach.
Śmierć Elżbiety Chwalibóg-Cybulskiej	27 lipca 2025 r.; 91 lat	Informację o dacie śmierci podano za jednym z przytoczonych artykułów. Jej pogrzeb odbył się 5 sierpnia 2025 r. w Warszawie.
Pogrzeb i miejsce spoczynku	5 sierpnia 2025 r.; kilkanaście osób	Uroczystość miała kameralny charakter. Elżbieta spoczęła w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w warszawskiej dzielnicy Włochy, obok syna i innych bliskich.
Miejsce spoczynku Zbigniewa Cybulskiego	Katowice	Cybulski został pochowany na cmentarzu parafii św. Apostołów Piotra i Pawła. Małżonkowie spoczywają w różnych miastach.

Trzydniowe wesele, które przeszło do historii polskiego kina

Kiedy myślę o weselach, które wymykają się zwykłym wyobrażeniom, od razu przypomina mi się ślub Elżbiety Chwalibóg i Zbigniewa Cybulskiego. Poznali się podczas pracy nad gdańskim teatrzykiem Bim-Bom, a ich znajomość zaczęła się od przyjaźni i wspólnych artystycznych przygód. Przez około półtora roku dzielili niewielkie mieszkanie w Sopocie z Bogumiłem Kobielą. Podobno uczucie pojawiło się podczas nocnego spaceru po studenckim balu — tak długiego, że Elżbieta nie dotarła wtedy do domu ciotki.

Para pobrała się 30 sierpnia 1960 roku w Sopocie. Elżbieta miała 26 lat, a Zbigniew był od niej starszy o 7 lat. Do decyzji o ślubie przyspieszyła również ciąża i oczekiwanie na syna, Macieja. Panna młoda założyła sukienkę à la bombkę i czółenka przywiezione z Moskwy, a pan młody — reprezentacyjny garnitur. Po wieczorze kawalerskim, który przeciągnął się do rana, Cybulski ledwo zdążył do urzędu. Potem ruszyli z gośćmi na sopocki Monciak. Tłum był tak duży, że dołączyli do niego nie tylko zaproszeni, lecz także osoby, które usłyszały, że żeni się słynny aktor.

Prosiak na ucieczce i miłosne zwroty akcji — wesele, które wymknęło się spod kontroli

Dalsza część uroczystości odbyła się w kaszubskim Chmielnie, w karczmie Józefinka, gdzie zabawę zorganizował malarz Juliusz Studnicki. Zamiast typowej weselnej oprawy goście przygotowali wianki z polnych kwiatów, a Jerzy Afanasjew połączył dłonie nowożeńców krowim łańcuchem. Na weselu pojawiły się między innymi:

• wianki z polnych kwiatów i krowi łańcuch, który połączył dłonie nowożeńców;
• nietypowe prezenty: chruściana miotła, maska z twarzą Kobieli i nocnik z żartobliwą dedykacją;
• żywy prosiak, który uciekł, zanim go złapano;
• potrawy o fantazyjnych nazwach, takie jak „karp po cybulskiemu” oraz „dziennikarskie języki z rusztu”.

Wesele trwało 3 dni i — jak później opisywała prasa — łączyło tańce, śpiewy, romanse, kłótnie, szkicujących malarzy oraz gości śpiących pod gołym niebem. Zofia Czerwińska wspominała, że co najmniej 2 pary się rozstały, a około 4 zawiązały nowe relacje. Gazety komentowały zabawę nagłówkami w rodzaju „Cybulski w kajdanach” i „Cybulski stracił wolność”. Dla mnie to nie tylko anegdota o niezwykłym przyjęciu, lecz także barwny kadr z epoki, gdy życie artystyczne i prywatne zlewały się w jeden wielki, nieprzewidywalny spektakl.

Kariera aktorska z dala od blasku reflektorów

Elżbieta Chwalibóg-Cybulska prowadziła karierę aktorską z dala od blasku reflektorów, choć jej życie splotło się z historią jednej z największych legend polskiego kina. Urodziła się w 1934 roku, ukończyła Państwową Wyższą Szkołę Teatralną i rozwijała talent przede wszystkim na scenie. Widzowie mogli zobaczyć ją między innymi w filmach „Molo” i „Wśród nocnej ciszy” oraz w serialu „Dom”. Jej dorobek nie przyniósł rozgłosu, jednak środowisko ceniło ją za profesjonalizm, skromność i wyczucie.

Zbigniewa Cybulskiego poznała dzięki pracy przy studenckim teatrzyku Bim-Bom, jeszcze zanim została jego żoną. Wraz z aktorem i jego przyjacielem Bogumiłem Kobielą tworzyli zgraną artystyczną paczkę, a przez mniej więcej półtora roku dzielili niewielkie mieszkanie w Sopocie. Podczas długiego spaceru po balu studenckim przyjaźń przerodziła się w miłość. Pobrali się w 1960 roku, a ich nietuzinkowe wesele na Kaszubach trwało trzy dni. Wkrótce urodził się ich syn Maciej, a Elżbieta łączyła własną drogę artystyczną z życiem rodzinnym.

Cicha siła artystki, która zostawiła po sobie trwały ślad

W 1967 roku Zbigniew Cybulski zginął na wrocławskim dworcu, gdy próbował wskoczyć do odjeżdżającego pociągu. Miał 39 lat, a ich syn był jeszcze dzieckiem. Elżbieta nie wyszła ponownie za mąż — tak można wyobrazić sobie jej wybór — i skupiła się na rodzinie oraz pielęgnowaniu pamięci o bliskich. Maciej również próbował aktorstwa, lecz trudno mu było odnaleźć własne miejsce w cieniu sławnego ojca. W 2015 roku mówił o problemach z alkoholem i marzeniu o stałej pracy; zmarł rok później, mając 48 lat.

Elżbieta Chwalibóg-Cybulska zmarła 27 lipca 2025 roku w wieku 91 lat. Jej pogrzeb odbył się 5 sierpnia w warszawskiej dzielnicy Włochy, w kameralnym gronie kilkunastu krewnych i przyjaciół. Spoczęła w rodzinnym grobowcu obok syna, a Zbigniew Cybulski został pochowany w Katowicach. Była artystką, która nie potrzebowała fleszy, by pozostawić po sobie ślad.

Życie po stracie męża i syna

Po śmierci męża zostałam sama z małym synem i musiałam odnaleźć się w nieplanowanej rzeczywistości. Zbigniew Cybulski zginął w styczniu 1967 roku na dworcu we Wrocławiu, gdy próbował wskoczyć do odjeżdżającego pociągu. Miał niespełna 40 lat. Maciek był wtedy dzieckiem, więc skupiłam się na jego wychowaniu i pracy. Nie wyszłam ponownie za mąż. Nasza wspólna historia, która zaczęła się od przyjaźni w środowisku gdańskiego teatrzyku Bim-Bom, pozostała ze mną na zawsze.

Choć nazwisko męża stale przyciągało uwagę, przez lata starałam się żyć spokojnie i z dala od fleszy. Kształciłam się w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej, a później grałam między innymi w filmach „Molo” i „Wśród nocnej ciszy” oraz w serialu „Dom”. Maciej także próbował aktorstwa, jednak dorastanie w cieniu sławnego ojca nie było łatwe. Jako dorosły zmagał się z uzależnieniem od alkoholu. W 2015 roku mówił, że chciałby zerwać z nałogiem i znaleźć stałą pracę.

Oto kilka ważnych faktów z historii naszej rodziny:

• Zbigniew Cybulski zginął w styczniu 1967 roku.
• Maciej zmarł w 2016 roku w wieku 48 lat.
• W 2025 roku odeszłam w wieku 91 lat i spoczęłam w rodzinnym grobowcu.

Wspomnienia, które przynosiły smutek i ciepło

Kolejny cios nadszedł w 2016 roku, gdy Maciej zmarł w wieku 48 lat wskutek marskości wątroby. W następnych latach pielęgnowałam pamięć o nim i o Zbyszku. Ich losy potoczyły się różnie, lecz obaj na zawsze pozostali najważniejszymi osobami w moim życiu. Z czasem zrozumiałam, że żałoba nie znika nagle — zmienia kształt, a wspomnienia przynoszą zarówno smutek, jak i ciepło.

Odeszłam 27 lipca 2025 roku w wieku 91 lat. Pogrzeb odbył się 5 sierpnia w kameralnym gronie na cmentarzu w warszawskich Włochach. Spoczęłam w rodzinnym grobowcu obok syna i innych bliskich. W skromnej uroczystości uczestniczyło kilkanaście osób, a na grobie zostały kwiaty, znicz i fotografia z młodości. Znalazłam miejsce przy Maćku — dwa adresy, ale jedna rodzinna opowieść.

Źródła:

1. https://zlotascena.pl/zataili-wiadomosc-o-smierci-legendarnej-aktorki-wydalo-sie-przypadkiem/
2. https://rozrywka.o2.pl/informacje/pogrzeb-elzbiety-chwalibog-odbyl-sie-w-tajemnicy-wdowa-po-zbigniewie-cybulskim-miala-91-lat-7186115923122944a
3. https://kultura.onet.pl/wiadomosci/garstka-osob-na-pogrzebie-wdowy-po-zbigniewie-cybulskim-odbyl-sie-w-tajemnicy/97m4t01
4. https://www.pomponik.pl/plotki/news-dramat-wdowy-po-zbigniewie-cybulskim,nId,1837584
5. https://gwiazdy.viva.pl/rozrywka/decyzje-o-slubie-przekladali-kilkukrotnie-o-trzydniowym-weselu-gwiazdora-prlu-mowila-cala-polska-to-prawdziwa-milosc-w-rytmie-lat-60/