Gdy myślę o Aleksandrze Skowrońskim, od razu widzę jego pierwszy krok na scenie: rolę Melchiora w „Pastorałce” Leona Schillera. Zadebiutował w niej w 1957 roku w gdańskim Teatrze Lalki i Aktora Miniatura, pod opieką reżyserską Natalii Gołębskiej. Urodził się 6 grudnia 1935 roku w Białymstoku. Z Miniaturą związał się na długie lata: pracował tam w latach 1957–1991, a następnie wrócił w 1998 i 2004 roku.
Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje przedstawienie „Bo w Mazurze taka dusza” z 1962 roku. Skowroński animował w nim pacynki i kukiełki, a spektakl przez 25 lat pozostawał w repertuarze i wychowywał kolejne pokolenia gdańskich widzów. Aktor podróżował z nim po świecie, które odwiedziło niemal cały glob. To piękny przykład, jak teatr lalkowy łączy precyzję rzemiosła z magią, która zostaje w pamięci długo po wyjściu z sali.
166 tysięcy złotych wsparcia i role, które poruszyły widzów
Skowroński występował także poza Gdańskiem. W latach 1993–1994 i w 1996 roku współpracował z białostockim Towarzystwem Wierszalin, a w 1994 roku zagrał w Teatrze Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki. Następnie, w latach 2001–2003, występował w Teatrze Wybrzeże. W 2015 roku gościnnie pojawił się w gdyńskim Teatrze Muzycznym w spektaklu „Mały Książę. Końcówka” w reżyserii Adama Nalepy. Na ekranie zadebiutował w 1988 roku w „Czarodzieju z Harlemu”, po czym zagrał w kilkudziesięciu filmach i serialach, między innymi w „Bożej podszewce”, „Prawieku i innych czasach”, „Starej baśni” oraz „13 posterunku”. Największą sympatię widzów zdobył jako ojciec komendanta, ogniomistrz Ignacy, w filmie „U Pana Boga w ogródku”.
Za swoją twórczość otrzymał w 2012 roku Nagrodę „Henryk” — najwyższe wyróżnienie Sekcji Teatrów Lalkowych ZASP. W 2017 i 2020 roku uhonorowano go także Nagrodą Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury. Gdy w 2020 roku pojawiły się informacje o jego trudnej sytuacji życiowej i problemach zdrowotnych, reżyser Adam Nalepa zainicjował zbiórkę. Darczyńcy wpłacili 166 tysięcy złotych, ponad sześć razy więcej niż zakładał cel. Skowroński zmarł 24 listopada 2020 roku. Pozostawił po sobie role filmowe oraz pamięć o aktorze, który potrafił ożywić małą lalkę i sprawić, że widownia wierzyła w jej własny świat.
| Kategoria | Dane i szczegóły |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Aleksander Skowroński |
| Zawód | Aktor teatralny i filmowy, lalkarz |
| Urodzenie | 6 grudnia 1935 roku w Białymstoku |
| Śmierć | 24 listopada 2020 roku |
| Wiek w chwili śmierci | 84 lata |
| Debiut teatralny | 1957 rok — Melchior w „Pastorałce” Leona Schillera w reżyserii Natalii Gołębskiej, na scenie Teatru Miniatura w Gdańsku |
| Debiut ekranowy | 1988 rok — film „Czarodziej z Harlemu” |
| Teatr Miniatura | Związany z teatrem w latach 1957–1991, a następnie gościnnie w 1998 i 2004 roku; łącznie wskazane okresy obejmują 36 lat kalendarzowych |
| Pozostałe sceny | Towarzystwo Wierszalin w Białymstoku (1993–1994 i 1996), Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku (1994), Teatr Wybrzeże w Gdańsku (2001–2003) |
| Występ gościnny | 2015 rok — „Mały Książę. Końcówka” w Teatrze Muzycznym im. Danuty Baduszkowej w Gdyni, reżyseria Adama Nalepy |
| Ważny spektakl lalkowy | „Bo w Mazurze taka dusza” z 1962 roku; przedstawienie pozostawało w repertuarze przez 25 lat i objechało prawie cały świat |
| Dorobek ekranowy | Kilkadziesiąt filmów i seriali, m.in. „U Pana Boga w ogródku”, „Boża podszewka”, „Prawiek i inne czasy”, „Stara baśń”, „Uwikłanie”, „Bilet na księżyc”, „13 posterunek”, „Adam i Ewa”, „Kasia i Tomek”, „39 i pół tygodnia” oraz „Korona królów” |
| Najbardziej rozpoznawalna rola | Emerytowany ogniomistrz Ignacy, ojciec komendanta, w filmie „U Pana Boga w ogródku” |
| Nagroda „Henryk” | 2012 rok — najwyższe wyróżnienie Sekcji Teatrów Lalkowych Związku Artystów Scen Polskich |
| Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska | W Dziedzinie Kultury, za całokształt pracy artystycznej — 2017 i 2020 rok |
| Zbiórka pomocowa | Zainicjowana przez reżysera Adama Nalepę; zebrano 166 tys. zł, czyli ponad 600% założonej kwoty |
| Okoliczności zbiórki | Pomoc była związana z trudną sytuacją materialno-bytową aktora, jego niepełnosprawnym synem i problemami zdrowotnymi Skowrońskiego |
Lalkarz, który przez dekady zachwycał widzów w kraju i za granicą
Gdy myślę o Aleksandrze Skowrońskim, widzę artystę, który ożywiał nawet najmniejszą lalkę i sprawiał, że widzowie zapominali o sznurkach oraz kulisach. Urodził się w Białymstoku 6 grudnia 1935 roku, a już w połowie lat pięćdziesiątych związał się z gdańskim Teatrem Miniatura. Zadebiutował jako Melchior w „Pastorałce” Leona Schillera, którą wyreżyserowała Natalia Gołębska.
Szczególnie mocno zapisał się w pamięci widzów dzięki przedstawieniu „Bo w Mazurze taka dusza” z 1962 roku. Animował w nim pacynki i kukiełki, a spektakl przez ćwierć wieku gościł w repertuarze Miniatury, zdobywając kilka pokoleń wiernych odbiorców. Ponadto zespół prezentował go niemal na całym świecie. Nic więc dziwnego, że widzowie kojarzyli Skowrońskiego zarówno z Gdańskiem, jak i z teatrem lalkowym o międzynarodowym zasięgu.
Teatr lalkowy potrafi tchnąć życie w najmniejsze przedmioty. Aleksander Skowroński był artystą, który zamieniał tę magię w niezapomniane spotkanie z widzami.
Role, które na długo zostały w pamięci widzów
Skowroński występował także w Towarzystwie Wierszalin w Białymstoku, tamtejszym Teatrze Dramatycznym oraz Teatrze Wybrzeże. W 2015 roku gościnnie zagrał w gdyńskim Teatrze Muzycznym w spektaklu „Mały Książę. Końcówka”. Na ekranie zadebiutował w „Czarodzieju z Harlemu”, a później wystąpił w kilkudziesięciu filmach i serialach. Szczególną sympatię widzów zdobył jako ogniomistrz Ignacy, ojciec komendanta, w „U Pana Boga w ogródku”. Można go było oglądać również w „Bożej podszewce”, „Prawieku i innych czasach”, „Starej baśni”, „Bilecie na księżyc” czy „Koronie królów”.
Do najważniejszych informacji o jego karierze należą:
- debiut teatralny w „Pastorałce” Leona Schillera;
- wieloletnia praca w gdańskim Teatrze Miniatura;
- role teatralne i filmowe, w tym występ w serialu „U Pana Boga w ogródku”;
- Nagroda „Henryk” oraz dwie Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury.
Za dorobek artystyczny otrzymał Nagrodę „Henryk”, którą przyznała Sekcja Teatrów Lalkowych ZASP, oraz dwie Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury — w 2017 i 2020 roku. Gdy latem 2020 roku pojawiły się informacje o jego trudnej sytuacji życiowej i zdrowotnej, reżyser Adam Nalepa zainicjował zbiórkę. Przyniosła ona 166 tysięcy złotych. Skowroński zmarł 24 listopada 2020 roku, pozostawiając role, które wciąż przypominają mi, jak niezwykłą siłę ma teatr tworzony z wyobraźnią i sercem. Jego role nadal przypominają o niezwykłej sile teatru.
Ciekawostka: spektakl „Bo w Mazurze taka dusza”, w którym Aleksander Skowroński animował pacynki i kukiełki, pozostawał w repertuarze Teatru Miniatura przez około 25 lat i był prezentowany na scenach niemal całego świata.
Rola ojca komendanta w „U Pana Boga w ogródku” przyniosła mu największą sławę
Gdy oglądam „U Pana Boga w ogródku”, od razu zwracam uwagę na ojca komendanta — emerytowanego ogniomistrza Ignacego. Aleksander Skowroński nadał mu swojski, ciepły charakter, a jednocześnie pokazał człowieka z własnym zdaniem i doświadczeniem. Ta rola przyniosła aktorowi największą sławę i sympatię widzów, choć wcześniej i później wystąpił w kilkudziesięciu filmach oraz serialach.
Skowroński nie opiera Ignacego wyłącznie na żartach. W jego interpretacji postać łączy spokój i życzliwość z lekko przekornym spojrzeniem na świat, dlatego ojciec komendanta przypomina kogoś spotkanego w małym miasteczku. Aktor, który przez lata pracował w teatrze i zdobył doświadczenie jako lalkarz, stworzył wyrazistą postać, nawet gdy nie skupiała na sobie całej uwagi sceny. Skoro już zahaczamy o ten temat to sprawdź, gdzie zobaczyć Agatę Kuleszę w Ateneum.
Ignacy, który podbił serca widzów bez wielkich gestów
Zanim zdobył szerszą rozpoznawalność, Skowroński zyskał uznanie publiczności teatralnej, szczególnie w Gdańsku, gdzie przez wiele lat występował w Teatrze Miniatura. Zadebiutował tam jako Melchior w „Pastorałce” Leona Schillera, a później grał także w Teatrze Wybrzeże oraz w teatrach w Białymstoku. Na ekranie pojawił się między innymi w „Bożej podszewce”, „Prawieku i innych czasach”, „Starej baśni” i „Bilecie na księżyc”. Mimo bogatego dorobku to jako ojciec komendanta zapisał się w pamięci największej liczby widzów.
W tej roli widzę przykład aktorstwa, które nie potrzebuje wielkich gestów, by zapaść w pamięć. Skowroński połączył naturalność z serdecznym humorem, a zarazem wykorzystał warsztat doskonalony przez dekady na scenie. Dzięki temu Ignacy stał się dla wielu widzów najważniejszym ekranowym wspomnieniem związanym z aktorem, a kreacja przyniosła mu największą sławę.
Ciekawostka: Zanim Aleksander Skowroński zdobył popularność jako Ignacy, przez lata rozwijał warsztat w Teatrze Miniatura w Gdańsku — doświadczenie lalkarza mogło pomóc mu budować postać oszczędnymi gestami i wyrazistą mimiką.
Nagrody, trudne chwile i pomoc, która poruszyła środowisko artystyczne
Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje o dorobku Aleksandra Skowrońskiego, jego nagrodach, trudnej sytuacji życiowej oraz wsparciu środowiska artystycznego.
- Kariera teatralna i lalkarska: Aleksander Skowroński urodził się w 1935 roku w Białymstoku. Przez wiele lat występował w gdańskim Teatrze Miniatura, gdzie zadebiutował w 1957 roku jako Melchior w „Pastorałce” Leona Schillera w reżyserii Natalii Gołębskiej. Grał także m.in. w Teatrze Wybrzeże, Teatrze Dramatycznym im. Aleksandra Węgierki oraz Towarzystwie Wierszalin.
- Role na scenie i ekranie: Jako lalkarz animował pacynki i kukiełki w spektaklu „Bo w Mazurze taka dusza”. Przedstawienie grano przez 25 lat i prezentowano również za granicą. Skowroński zadebiutował na ekranie w 1988 roku w „Czarodzieju z Harlemu”, a później zagrał w kilkudziesięciu filmach i serialach, m.in. w „Bożej podszewce”, „Prawieku i innych czasach”, „Starej baśni”, „13 posterunku” i „Koronie królów”. Widzowie szczególnie polubili go jako ojca komendanta, ogniomistrza Ignacego, w filmie „U Pana Boga w ogródku”.
- Nagrody i uznanie: W 2012 roku Sekcja Teatrów Lalkowych Związku Artystów Scen Polskich przyznała Skowrońskiemu Nagrodę „Henryk” — swoje najwyższe wyróżnienie. Artysta dwukrotnie otrzymał też Nagrodę Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury: w 2017 i 2020 roku, za całokształt pracy artystycznej.
- Trudne chwile i wsparcie: W 2020 roku ujawniono, że aktor zmagał się z poważnymi problemami zdrowotnymi i trudną sytuacją materialno-bytową. Pomocy potrzebował również jego niepełnosprawny syn. Reżyser Adam Nalepa zainicjował zbiórkę, która przyniosła 166 tys. zł, czyli ponad sześć razy więcej, niż zakładał cel.
- Ostatnie lata: W 2015 roku Skowroński gościnnie wystąpił w spektaklu „Mały Książę. Końcówka” w Teatrze Muzycznym w Gdyni. Zmarł 24 listopada 2020 roku, a Związek Artystów Scen Polskich przekazał informację o jego śmierci.
Źródła:
- https://www.gdansk.pl/odeszli/Aleksander-Skowronski-1935-2020,a,207062
- https://filmozercy.com/wpis/nie-zyje-aleksander-skowronski-znany-z-filmu-u-pana-boga-w-ogrodku
